Overzicht

Er zijn vele Mahjong varianten: van Hong Kong tot Suriname en van Amerika tot Taiwan zijn er 'lokale' versies bedacht. Als je hier meer over wilt lezen, is ook hiervoor het 'Groot Mahjong Boek' een aanrader - daarin wordt heel veel over heel veel varianten geschreven. Helaas alleen nog in de Engelse vertaling te koop dus.

De meeste varianten zijn wel herkenbaar en voor een geoefend speler ook wel aan te leren, maar er zijn eigenlijk maar drie 'internationaal erkende' varianten die veelvuldig in toernooivorm worden gespeeld. Wij beperken ons hier tot die varianten en natuurlijk onze 'eigen' Nederlandse variant.

De 'Nederlandse' variant van het spel - ook wel NTS (Nederlandse Toernooi Spelregels) genoemd

Hong Kong Mahjong - wordt wereldwijd heel veel gespeeld

Riichi Mahjong - de 'moderne' Japanse variant

MCR (Mahjong Competition Rules v.h. Chinese Official) - bedoeld als dé standaard

Hieronder eerst een beknopt overzicht van deze varianten (alleen op hoofdlijnen).

Voor een compleet overzicht, klik op de links in de tekst of hierboven in het menu.

Noot: alle downloads zijn in PDF formaat.

NTS & Hong Kong

Nederlandse Toernooi Spelregels

Deze zijn vastgelegd door een commissie van de bond zelf.

Ze zijn in grote lijnen gebaseerd op het 'Klassiek Chinees Mahjong' en worden ook in andere Europese landen wel gespeeld. Het 'European Classical' is dan ook vrijwel gelijk aan ons NTS (of andersom).

In 2009 zijn de regels opnieuw herzien (na een revisie in 2002) om tegemoet te komen aan een aantal als 'oneerlijk' ervaren regels. Desalniettemin leidde dat niet tot meer belangstelling voor het NTS, integendeel: in 2010 werd er geen NK meer georganiseerd bij gebrek aan belangstelling.

Inmiddels is er door de clubs die wel NTS spelen voorgesteld de 'oude regels' van 2002 weer in ere te herstellen, om uniformiteit te waarborgen met niet bij de bond aangesloten clubs waar(door) nog wel toernooien worden georganiseerd.

De complete regels (op de site van de Ned. Mahjong Bond)

Hong Kong Mahjong

Het Hong Kong mahjong is een moderne variant van het Kantonese mahjong, dat na de WO-II in China populair was. Soms wordt er aan gerefereerd als de moderne variant van het mahjong zoals dat tegenwoordig in China wordt gespeeld, maar met de introductie van het MCR is dat wellicht wat onduidelijk. De kenmerken:

Geen punten voor mahjong, Pung of Kong - het aantal Fan bepaalt de score van een spel
0 Fan mahjong toegestaan (mimimaal 2 Fan op NL toernooien)
Geen onderlinge verrekening
Oost ontvangt niet dubbel, maar betaalt wel dubbel bij winst op een afgelegde steen
Bij zelfgetrokken winst, betalen alle spelers dubbel
Bij bepaalde situaties van gevaarlijk spel betaalt de speler die de winnende steen weglegde voor iedereen
Er wordt gespeeld met bloemen/seizoenen

De complete regels

Riichi & MCR

Riichi

Riichi mahjong is gebaseerd op het 'Klassiek Chinees' spel, maar er vinden geen onderlinge verrekeningen plaats en alleen degene die de winnende steen weglegt, betaalt aan de winnaar. Bij winnen na een steen van de muur (zelfgepakte winst) gelden andere tarieven.

Riichi is niet alleen populair in Japan, maar heeft ook een vaste schare beoefenaars in Nederland, waar jaarlijks twee toernooien met deze regels worden georganiseerd. In 2007 werd - mede op initiatief van de bond - het 1e EK Riichi georganiseerd. De kenmerken:

Om te kunnen uitgaan, is ten minste één verdubbeling (Yaku) verplicht
Yaku werken cumulatief en kunnen worden opgeteld
Men kan een Yaku 'kopen' door een wachtend spel aan te kondigen - dit heet reach of riichi en de combinatie op stok mag dan niets meer worden veranderd
Alleen de veroorzaker betaalt (ingeval van Ron - mahjong op een weggelegde steen dus)
Extra Fan(s) voor 'bonuselementen' als Dora, Ura Dora, en 'Rode Vijven'.
'Sacred discard' - door een speler zelf weggelegde stenen zijn taboe om mee uit te gaan

De complete regels

MCR

In 1998 werd Mahjong als officiële sport erkend door het 'Staats Sportcomité' van de Chinese Volksrepubliek. Vanwege onder meer de enorme omvang van het land, had iedere stad of regio wel een 'eigen' variant van het spel en het was dus noodzakelijk om één set regels te bepalen.

Deze zouden niet alleen voor toernooien in China moeten gelden, maar ook voor internationale evenementen.

Derhalve werden vanuit het hele land experts en onderzoekers in commissies bijeen geroepen. Van de oorspronkelijk 440 'elementen of handen' werden er uiteindelijk 81 geselecteerd.

Het hele proces nam twee jaar in beslag en resulteerde in de 'Official International Rules' wat bij ons bekend werd als 'Chinese Offical'. Eind 2006 werden de regels op een aantal punten gewijzigd, verduidelijkt of aangescherpt en omgedoopt tot 'Mahjong Competition Rules', kortweg MCR.

De kenmerken:

Oost ontvangt of betaalt niet dubbel
Geen onderlinge verrekening - alleen de winnaar ontvangt
De veroorzaker betaalt de waarde van de mahjong, de beide anderen alleen de 'inleg' (8 punten per spel)
Afwijkende waardering ('puntentelling') - er zijn 81 scorende elementen
Geen vaste limiet - hoogst scorende element is 88 punten waard, maar elementen werken cumalatief en kunnen dus bij elkaar worden opgeteld
Systeem van tafelwinnaars

De complete regels